Camın tarihi 5000 yıl öncesine kadar uzanmaktadır. Arkeologların yaptıkları kazılarda Neolitik çağlara ait cam veya cama benzer maddelerden yapılmış süs eşyaları bulunmuştur. Fakat camın ilk önce nerede ve kimler tarafından yapıldığı tam olarak ortaya konulamamıştır.
Bir rivayete göre Fenikeli tacirler Belus Nehri kıyılarına taşıdıkları nötron (Soda karbonatı) yükleriyle kamp kurarlar ve kamp ateşinin üzerine koydukları yemek kaplarını nötron bloklarla ateşin üstünde tutarlar. Ertesi gün uyandıklarında çok şaşırırlar. Ateş, nötron ve kumu eriterek o ana kadar görmedikleri o gizemli maddeyi, camı oluşturmuştur. Bu hikaye muhtemelen camın ilk yapımı sırasında kullanılan bu kumun popüler olması ile alakalı olmalıdır.
Bununla birlikte bulunan en eski cam parçaları M.Ö. 3500 yıllarında Mısır ve Mezopotamya’dadır. Asıl cam işlemeciliği Mısırlıların üfleyerek cam eşyaları oluşturma yönteminden sonra gelişmiş ve yayılmıştır. Üzerinde tarihi yazılı en eski cam M.Ö 1551-1527 yıllarında yaşayan Firavun Amen Hatepe ait bir boncuktur.
Türkiye'de ise camcılık ilk kez gözboncuğu üretimi olarak İzmir-Görece köyündeki ustalar tarafından gerçekleştirilmiştir. Anadolu'nun her tarafında temelinde nazar inancı olan cam boncukları görmek mümkündür. Sonraları cam üretimi, özellikle Selçuklular 'dan başlayarak gelişmiş ve İstanbul'un fethi ile, İstanbul ve çevresinde pek çok cam imalathanesi kurulmuştur. Cam yurdumuzda ancak altın yıllarını 20. y.y. da yaşamaya başlamıştır.
Cam ve Sanat
Cam günümüz modern çevresinin önemli bir parçasıdır. Basit bir su bardağından sofistike bir teknik donanım malzemesine kadar kullanım alanı geniştir. Camın kullanımı günlük hayatımızın o kadar büyük bir alanını kaplamaktadır ki etrafımızdaki doğal çevreden daha fazla onun farkına varırız.
Camın gereksinimleri karşılamaktan çıkarak, sanatsal boyutta kullanılmasına başlanması, estetik duygusuna sahip kişilerin saray ve köşklerde değerli ve aynı zamanda ışık geçiren taşlar kullanmasıyla gerçekleşmiştir (elmas, zümrüt, vb.). Böylece vitray ortaya çıkmış ve cam sanatının temellerini atmıştır.
Cam süsleme sanatı aslen Doğu Akdeniz'den gelmektedir. Kalın ve küçük boyuttaki camlar, mermerler, bronzlar ve küçük cam parçaları ile birlikte bu sanat ortaya çıkmış, en eski boyalı vitray örnekleri 9. ve 10.yy' da bulunmuştur. Daha sonra vitray Gotik mimarlığının yayılmasına koşut bir gelişme göstermiştir. Sanatçılar camın gizemli güzelliğine kendilerini kaptırıp, büyüsünün etkisiyle çeşitli tasarım ve teknikler geliştirerek günümüzde modern teknolojinin de yardımıyla geniş bir yelpaze haline getirmişlerdir.
Günümüzde cam artık mimarlık ve tasarımın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir.
|